قیمت نفت روز دوشنبه برای چهارمین جلسه معاملاتی متوالی کاهش یافت؛ زیرا بهبود جریان انتقال نفت از تنگه هرمز و چشمانداز ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک درباره درگیری ایران، نگرانیهای فوری درباره عرضه را کاهش داد.
قیمت نفت برنت با ۳/۴ درصد کاهش به ۱۰۰/۳۴ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز ۴/۵ درصد افت کرد و به ۹۵/۷۸ دلار در هر بشکه رسید. هر دو شاخص به پایینترین سطح پایانی خود از ۸ سپتامبر رسیدند.
بهبود رفتوآمد نفتکشها در تنگه هرمز و ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک، صرف ریسک ژئوپلیتیکی در قیمت نفت را کاهش داده است. با این حال، محدودیت صادرات عربستان سعودی و تداوم خطرات امنیتی در اطراف دریای سرخ همچنان بازار را در برابر اختلالات بیشتر عرضه آسیبپذیر نگه داشته است.
سودگیری پس از رشدهای اخیر قیمت نفت و امید به مذاکرات سازنده در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در این هفته نیز به بهبود فضای بازار کمک کرده است. با وجود این، اختلال در عرضه عربستان همچنان بازار اروپا را محدود کرده و برخی انواع نفت خام دریای شمال با اختلاف قیمت قابل توجهی نسبت به قیمتهای معیار معامله میشوند.
خبرگزاریهای خارجی گمانهزنی کرده اند که هیئت ایرانی و آمریکایی ممکن است در حاشیه نشست سازمان ملل در نیویورک با کمک واسطهها با یکدیگر مذاکره کنند. احتمال برگزاری چنین دیداری به کاهش قیمت نفت کمک کرده و انتظارات درباره دستیابی به توافق را نسبت به پایان هفته گذشته افزایش داده است.
نگرانیها درباره ادامه اختلال در خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی نیز کاهش یافته است. شرکت آرامکو ممکن است طی چند روز آینده بخشی از فعالیت این خط لوله را از سر بگیرد. با این حال، موانع فنی همچنان وجود دارد و آرامکو به برخی مشتریان اروپایی و آسیایی درباره احتمال تأخیر یا لغو محمولههای نفتی در ماههای سپتامبر و اکتبر هشدار داده است.
این خط لوله نفت خام را از میدانهای نفتی شرق عربستان به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند و زمانی که انتقال نفت از تنگه هرمز با محدودیت مواجه شود، مسیر جایگزینی برای صادرات نفت در اختیار عربستان قرار میدهد.
با آسیبدیدن این خط لوله، عربستان برای حفظ جریان صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز، بیش از گذشته به پایانههای صادراتی خود در خلیج فارس متکی شده است. میزان بارگیری نفت عربستان از خلیج فارس از ابتدای ماه جاری نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به ۲/۴۶ میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنین حجم انتقال نفت از کشتی به کشتی در دریای عمان نسبت به ماه اوت ۱/۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به ۲/۵ میلیون بشکه در روز رسیده است.
در انتقال کشتی به کشتی، نفت خام در مسیرهای کوتاهتر از تنگه هرمز عبور داده میشود و سپس در خارج از آبهای عمان به نفتکشهایی منتقل میشود که مقصدشان بازارهای جهانی است. این روش نیاز به ورود نفتکشهای بزرگ برای سفرهای طولانی به داخل خلیج فارس را کاهش میدهد. با این حال، فجیره در امارات متحده عربی و صحار در عمان که بخش عمده این انتقالها در منطقه را انجام میدهند، به گفته کپلر در حال فعالیت در نزدیکی ظرفیت کامل خود هستند.
تغییر مسیر محمولهها همچنین فشار بر ظرفیت نفتکشها را افزایش داده است. بر اساس دادههای کلارکسونز ریسرچ، حدود ۱۵ درصد از ناوگان جهانی نفتکشهای بسیار بزرگ حمل نفت خام اکنون در نزدیکی عمان قرار دارند. نرخ حملونقل نفتکشها نیز به دلیل درگیر شدن کشتیها در عملیات انتقال کوتاهبرد و سفرهای طولانیتر بهشدت افزایش یافته است.
با وجود این فشارها، بازار گسترده نفت خام با کمبود نفت مواجه نیست. افزایش جریان نفت از تنگه هرمز و مسیرهای دیگر توانسته بخشی از اختلال ناشی از خط لوله شرق به غرب و تنگه بابالمندب را جبران کند. همچنین کاهش تقاضا باعث شده بازار جهانی نفت از تابستان تاکنون تقریباً در وضعیت متعادل باقی بماند.
کاهش نااطمینانی پس از حمله به خط لوله باعث شده برآورد سهماهه قیمت نفت به ۷۷/۵۰ دلار در هر بشکه کاهش یابد، در حالی که پیشبینی ۱۲ماهه ۶۰ دلار باقی مانده است.
با این حال، قیمت نفت همچنان دارای صرف ریسک پایداری است که منعکسکننده احتمال وقوع اختلالات بیشتر در عرضه است.
اگرچه قیمت نفت خام کاهش یافته، بازار سوخت همچنان با محدودیت عرضه روبهرو است. میانگین قیمت ملی گازوئیل در آمریکا روز دوشنبه به رکورد ۶/۵۱ دلار در هر گالن رسید؛ در حالی که این رقم یک سال پیش ۳/۶۹۶ دلار بود. معاملات آتی گازوئیل در بورس کالای نیویورک نیز ۳/۳ درصد کاهش یافت و به ۴/۸۸۹۵ دلار در هر گالن رسید.
خطرات امنیتی در اطراف عربستان همچنان بالا است و پس از دور تازه حملات انصارالله در آخر هفته، این وضعیت تشدید شده است. خبرگزاری رسمی عربستان گزارش داد که پدافند هوایی این کشور موشکهای بالستیک شلیکشده به سمت ریاض و شهرهای دیگر را منهدم کرده است.
در حادثهای جداگانه، حملهای هوایی تأسیسات سوخت جت در فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض را هدف قرار داد. حوثیها نیز بعداً مسئولیت حملات به ریاض و ینبع را بر عهده گرفتند.
وضعیت امنیتی همچنین انتقال محمولههای عربستان از دریای سرخ را دشوار کرده است. بر اساس دادههای شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد، بیش از ۱۲ کشتی با پرچم عربستان به جای عبور از تنگه بابالمندب، مسیر خود را به سمت دماغه امید نیک در جنوب آفریقا تغییر دادهاند. این تغییر مسیر حدود یک میلیون دلار به هزینه هر سفر اضافه میکند.
این اختلالات در شرایطی رخ میدهد که دسترسی به مسیرهای جایگزین برای صادرات عربستان اهمیت زیادی پیدا کرده است. با توجه به اینکه فجیره و صحار نیز به سقف عملیاتی انتقال نفت از کشتی به کشتی نزدیک شدهاند، افزایش بیشتر صادرات از خلیج فارس ممکن است مستلزم ارسال مستقیم محمولههای بیشتری به مقصد آسیا یا استفاده از مراکز انتقال کمبازدهتر در نقاط شرقیتر باشد.
