با تشدید درگیری میان آمریکا و ایران و افزایش دوباره قیمت سوخت، برآوردهای بازار نشان میدهد احتمال افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی استرالیا نسبت به دو هفته قبل دو برابر شده است.
پس از فروپاشی کامل آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران، قیمت نفت برنت طی دو هفته گذشته 23 درصد افزایش یافته و بار دیگر به آستانه 90 دلار برای هر بشکه نزدیک شده است.
کارشناسان هشدار میدهند بازار جهانی انرژی به مرحلهای حساس رسیده است. در نتیجه، رانندگان استرالیایی بار دیگر با افزایش هزینه سوخت روبهرو هستند، هرچند برخلاف آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اوایل ماه مارس، این بار خبری از هجوم برای خرید و کمبود گسترده سوخت نیست.
بر اساس دادههای «موتورماوث»، قیمت گازوئیل که بیشترین تأثیر را از اختلالهای جهانی پذیرفته، در ماه ژوئیه 40 سنت افزایش یافته و در شهرهای بزرگ ساحل شرقی استرالیا به حدود 2/10 دلار در هر لیتر رسیده است.
همچنین کاهش بخشی از تخفیف مالیات سوخت از ابتدای ماه جاری، هزینهها را بیشتر کرده و قیمت بنزین معمولی را با افزایش 25 سنتی به حدود 1/75 دلار در هر لیتر رسانده است.
در شرایطی که ذخایر جهانی نفت از پیش کاهش یافته، تحلیلگران هشدار میدهند بازار به نقطهای سرنوشتساز نزدیک میشود. این وضعیت پس از آن تشدید شد که رهبر ایران از «جنگ تمامعیار» با آمریکا سخن گفت و نیروهای حوثی نیز تهدید کردند مسیر انتقال میلیونها بشکه نفت عربستان از دریای سرخ را مسدود خواهند کرد.
به گفته کارشناسان، نبود اعتماد میان طرفهای درگیر پیشبینی روند جنگ را دشوار کرده و ادامه بحران میتواند همزمان تورم را افزایش دهد و رشد اقتصادی استرالیا را کاهش دهد. برآورد میشود این وضعیت دستکم چند هفته دیگر ادامه داشته باشد.
در حالی که نرخ تورم همچنان بالاتر از سطح مطلوب قرار دارد، معاملهگران بازارهای مالی احتمال میدهند بانک مرکزی استرالیا برای چهارمین بار نرخ بهره را افزایش دهد.
بازارها اکنون حدود 30 درصد احتمال میدهند نرخ بهره در 12 اوت افزایش یابد؛ در حالی که این احتمال دو هفته پیش 16 درصد بود. همچنین احتمال افزایش نرخ بهره تا ماه نوامبر به 80 درصد رسیده که دو برابر برآورد قبلی است.
با این حال، برخی تحلیلگران همچنان معتقدند امسال افزایش دیگری در نرخ بهره رخ نخواهد داد، مگر اینکه تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته شود و قیمت نفت جهش شدیدی را تجربه کند. در چنین شرایطی، تورم بیشتر خواهد شد اما همزمان رشد اقتصادی نیز کاهش مییابد. با این حال، پیشبینی افزایشهای متعدد نرخ بهره اغراقآمیز ارزیابی میشود.
به گفته تحلیلگران، اگر تا اواخر اوت یا اوایل سپتامبر راهحل سیاسی برای بحران پیدا نشود، قیمت نفت ممکن است تا 150 دلار برای هر بشکه افزایش یابد. البته انتظار میرود پیش از رسیدن به چنین سطوحی، راهکاری برای کاهش تنشها پیدا شود. همچنین در صورت جهش دوباره قیمت نفت، احتمال دارد دولت استرالیا با بازگرداندن کامل تخفیف مالیات سوخت از خانوارها حمایت کند.
در هر صورت، افزایش قیمت انرژی و ازسرگیری درگیریهای جهانی فشار بیشتری بر اقتصاد استرالیا وارد خواهد کرد؛ اقتصادی که هماکنون نیز تحت تأثیر سه مرحله افزایش نرخ بهره و کاهش بازار مسکن با افت رشد مواجه است.
پیشبینی میشود رشد اقتصادی استرالیا تا پایان سال به 1/5 درصد کاهش یابد؛ در حالی که این رقم در سال 2025 برابر با 2/5 درصد بوده است. در صورت تشدید درگیریها و بسته ماندن طولانیمدت تنگه هرمز، کاهش رشد اقتصادی میتواند بسیار شدیدتر باشد.
تحلیلگران همچنین معتقدند افت قیمت نفت در دوره آتشبس، تأثیر واقعی کاهش عرضه جهانی و شکنندگی بازار را منعکس نمیکرد و محدوده 80 تا 90 دلار برای هر بشکه واقعبینانهتر است. اگر بحران طی هفتههای آینده وخیمتر شود، قیمت 100 دلار برای هر بشکه نیز دور از انتظار نخواهد بود.
همچنین هشدار داده شده است که ذخایر نفت آمریکا به سطوحی نزدیک شده که میتواند عملکرد زیرساختهای تأمین انرژی را با مشکل روبهرو کند. در این صورت، خریداران آمریکایی ناچار خواهند شد نفت بیشتری از بازارهای دیگر تهیه کنند؛ موضوعی که رقابت برای محمولههای دریایی محدود را افزایش داده و قیمتها را بالاتر خواهد برد.
به گفته تحلیلگران، اگر درگیریها مدت زیادی ادامه پیدا نکند، بازار شاید بتواند این دوره را بدون خسارت جدی پشت سر بگذارد، اما با گذشت هر روز، ریسکها بیشتر میشود و بازار جهانی انرژی در نقطهای بسیار حساس قرار دارد.
