تورم در آمریکا در ماه سپتامبر بیش از حد انتظار افزایش یافت و دامنه رشد قیمتها نیز فراتر از پیشبینیها گسترش پیدا کرد. بر اساس تازهترین دادههای اداره آمار کار آمریکا که روز چهارشنبه منتشر شد، فشارهای تورمی دیگر تنها به قیمت سوخت محدود نیست و بخشهای مختلفی از اقتصاد، از تعمیر خودرو و خدمات درمانی گرفته تا بلیت هواپیما، تجهیزات رایانهای و پوشاک را دربر گرفته است.
بر اساس تازهترین گزارش شاخص قیمت مصرفکننده، قیمتها در سپتامبر نسبت به ماه قبل ۰/۶ درصد افزایش یافتند و نرخ تورم سالانه از ۳/۴ درصد در اوت به ۳/۷ درصد رسید. این رقم از پیشبینی اقتصاددانان که انتظار افزایش ۳/۶ درصدی را داشتند، بالاتر بود.
شاخص تورم هسته، که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی را در نظر نمیگیرد، نیز در سپتامبر افزایش یافت. این شاخص نسبت به ماه قبل ۰/۳ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲/۶ درصد رشد کرد؛ درحالیکه پیشبینیها بهترتیب از افزایش ۰/۲ و ۲/۵ درصدی حکایت داشتند.
افزایش تورم در شرایطی رخ میدهد که قدرت خرید دستمزدها تحت فشار قرار گرفته و نگرانیها درباره هزینههای زندگی تشدید شده است. این وضعیت، اقتصاد آمریکا و عملکرد دولت دونالد ترامپ در مدیریت آن را در آستانه انتخابات میاندورهای به یکی از موضوعات مهم مورد توجه رأیدهندگان تبدیل کرده است.
بر اساس برآوردها، نرخ تورم ۳/۷ درصدی در برابر رشد حدود ۳ درصدی دستمزدها برای یک آمریکایی معمولی قرار دارد. این فاصله به معنای کاهش قدرت خرید خانوارهاست و فشار بیشتری بر بودجه آنها وارد میکند. گسترش افزایش قیمتها در بخشهای مختلف نیز باعث شده است که مهار هزینههای زندگی برای بسیاری از آمریکاییها دشوارتر شود.

پیامدهای جنگ ایران بر قیمت انرژی
شوک انرژی ناشی از جنگ ایران همچنان به بخشهای مختلف اقتصاد آمریکا منتقل میشود. بر اساس گزارش اداره آمار کار، قیمت بنزین در سپتامبر ۹/۱ درصد افزایش یافت و بیش از نیمی از رشد ماهانه شاخص قیمت مصرفکننده را به خود اختصاص داد.
بااینحال، افزایش قیمتها به سوخت محدود نمانده است. هزینه خودروهای دستدوم، بلیت هواپیما و خدمات تفریحی نیز بالا رفته و در کنار آن، خدمات درمانی و پوشاک گرانتر شدهاند. این روند نشان میدهد که فشارهای تورمی گستردهتر از یک جهش مقطعی در قیمت بنزین هستند.
افزایش قیمت کالاهای اساسی بهجز مواد غذایی و انرژی نیز از بخشهای نگرانکننده گزارش اخیر است. قیمت کالاهای هسته با سریعترین سرعت از ژانویه ۲۰۲۵ افزایش یافت.
قیمت پوشاک مردانه و پسرانه در سپتامبر ۱/۱ درصد رشد کرد که بیشترین افزایش ماهانه از آوریل ۲۰۲۴ بود. همچنین قیمت اسباببازیها ۴/۲ درصد افزایش یافت که بر اساس دادههای منتشرشده، بالاترین رشد ثبتشده برای این گروه محسوب میشود.
این افزایشها لزوماً ناشی از تعرفههای تجاری نیستند. یکی از توضیحهای مطرحشده این است که برخی کسبوکارها تمایل بیشتری پیدا کردهاند تا هزینههای بالاتر خود را به مصرفکنندگان منتقل کنند.
افزایش هزینه فناوری، مسکن و خدمات
گزارش جدید همچنین نشان میدهد که هزینههای سنگین زیرساختی مرتبط با هوش مصنوعی همچنان بر برخی بخشهای اقتصاد اثر میگذارند. قیمت نرمافزار و سختافزار رایانهای با سریعترین نرخ سالانه ثبتشده افزایش یافته است.
در بخش مسکن نیز تورم شتاب گرفته است. شاخص هزینه سرپناه در سپتامبر نسبت به ماه قبل ۰/۴ درصد افزایش یافت که سریعترین رشد ماهانه در پنج ماه گذشته بود.
تورم هزینههای مسکن بیش از سه سال در مسیر کاهش قرار داشت، اما کمبود واحدهای موجود و بالا ماندن نرخ بهره، چشمانداز کاهش بیشتر این هزینهها را با تردید روبهرو کرده است.
در بخش خدمات نیز افزایش قیمت اتاقهای هتل، مراجعه به بیمارستان، مراقبت در خانههای سالمندان، اجاره خودرو، شهریه، رویدادهای ورزشی و حملونقل درونشهری به رشد تورم دامن زده است.
بخشی از این افزایشها ناشی از تقاضای مصرفکنندگانی است که توان بیشتری برای تحمل قیمتهای بالاتر دارند. افزایش هزینه سوخت دیزل نیز بر هزینه ارائه خدمات اثر گذاشته است.
فشار تورم بر هزینههای خانوار
برای بسیاری از مصرفکنندگان آمریکایی، راه آسانی برای فرار از افزایش قیمتها وجود ندارد. خانوارها ناچار شدهاند از برخی هزینهها بکاهند و خرید کالاهای ارزانتر را جایگزین محصولات گرانتر کنند.
فروشگاههای مواد غذایی یکی از حوزههایی است که مصرفکنندگان در آن به دنبال صرفهجویی هستند. برخی خانوارها بهجای برندهای شناختهشده، محصولات با برند فروشگاهها را انتخاب میکنند یا مصرف گوشت را کاهش میدهند تا بتوانند سایر صورتحسابهای خود را پرداخت کنند.
بااینحال، قیمت مواد غذایی در سپتامبر اندکی کاهش یافت و نسبت به ماه قبل ۰/۱ درصد پایین آمد. هنوز مشخص نیست این روند ادامه پیدا کند، زیرا افزایش شدید قیمت سوخت دیزل ممکن است در ادامه هزینه تولید و حملونقل مواد غذایی را بالا ببرد.
انتظار میرود تورم تا پایان سال در سطح بالایی باقی بماند و توانایی خانوارهای آمریکایی برای هزینهکرد را بیش از پیش محدود کند. ادامه این وضعیت به معنای فرسایش درآمد واقعی و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان خواهد بود.
احتمال افزایش دوباره نرخ بهره
دادههای جدید، دستیابی فدرال رزرو آمریکا به هدف تورمی ۲ درصدی را دشوارتر میکند. این هدف بر اساس شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی سنجیده میشود و تداوم فشارهای تورمی ممکن است سیاستگذاران را به افزایش دوباره نرخ بهره سوق دهد.
گسترش افزایش قیمتها به بخشهایی فراتر از سوخت، استدلال موافقان افزایش بیشتر نرخ بهره را تقویت کرده است. بااینحال، اظهارنظرهای اخیر مقامهای فدرال رزرو نشان میدهد که تصمیمگیری برای افزایش دوباره نرخ بهره در نشست اواخر ماه ممکن است به شواهد بیشتری نیاز داشته باشد.
پس از انتشار گزارش تورم، بازارهای سهام آمریکا افت کردند و بازده اوراق قرضه افزایش یافت. این واکنش نشاندهنده تقویت انتظارات سرمایهگذاران درباره باقی ماندن نرخ بهره در سطوح بالا برای مدت طولانیتر است. بازده اوراق خزانهداری ۱۰ساله آمریکا نیز با افزایش هشت واحد پایهای به ۵/۳ درصد رسید.
بر اساس دادههای بازار معاملات آتی، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه اکتبر صبح چهارشنبه به ۴۹ درصد رسید، درحالیکه این احتمال یک روز قبل ۲۲ درصد بود. معاملهگران بهطور گسترده انتظار دارند که بانک مرکزی آمریکا پیش از پایان سال دستکم یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهد.


