قیمت نفت کاهش یافت و بازارهای سهام رشد کردند؛ پس از آنکه آمریکا و ایران اعلام کردند بر سر یک توافق چارچوبی برای پایان دادن به جنگ به تفاهم رسیدهاند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت این توافق به بازگشایی تنگه راهبردی هرمز برای عبور و مرور کشتیها منجر خواهد شد.
نفت برنت، شاخص جهانی قیمت نفت، بیش از ۵ درصد افت کرد و به ۸۲/۸۴ دلار (۶۱/۷۰ پوند) در هر بشکه رسید. همزمان بازارهای سهام جهان با افزایش روبهرو شدند.
پاکستان که در میانجیگری برای پایان جنگ میان آمریکا و ایران نقش داشته است، اعلام کرد مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.
معاون وزیر خارجه ایران در گفتوگویی تلفنی با تلویزیون دولتی تأیید کرد که توافق با آمریکا نهایی شده است. ترامپ نیز در شبکههای اجتماعی نوشت: «بگذارید نفت جریان پیدا کند!»
با این حال، برخی تحلیلها نشان میدهد نبود جزئیات روشن درباره مفاد توافق میتواند باعث نگرانی و ابهام در بازارها شود و احتمالاً بازار نفت را در روزهای آینده با نوسان همراه کند.
تنگه هرمز از مدت کوتاهی پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه عملاً بسته شده بود.
پس از آغاز درگیریها، تهران تهدید کرده بود به کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند حمله خواهد کرد. به طور معمول حدود ۲۰ درصد نفت جهان و گاز طبیعی مایعشده از این مسیر جابهجا میشود.
بازارهای جهانی انرژی در ماههای اخیر نوسانهای شدیدی را تجربه کردهاند و قیمتها بارها در واکنش به تحولات جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران افزایش یا کاهش چشمگیر داشتهاند.
نفت برنت که پیش از آغاز درگیریها حدود ۷۰ دلار در هر بشکه معامله میشد، در جریان جنگ تا حدود ۱۲۰ دلار افزایش یافت.
بازارهای سهام آسیا روز دوشنبه جهش کردند. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن با رشد ۵ درصدی بسته شد و شاخص کوسپی کره جنوبی ۵/۲ درصد افزایش یافت.
کشورهای آسیایی به دلیل وابستگی گسترده به واردات نفت و گاز طبیعی مایعشده از خاورمیانه، بیش از دیگر مناطق از افزایش قیمت انرژی آسیب دیده بودند.
در اروپا نیز شاخص دکس آلمان ۱/۲ درصد و شاخص کاک ۴۰ فرانسه ۰/۷ درصد رشد کردند.
در لندن، شاخص فوتسی ۱۰۰ حدود ۰/۴ درصد کاهش یافت؛ زیرا سهام شرکتهای بزرگ انرژی از جمله بیپی و شل در پی افت قیمت نفت پایین آمد.
در آمریکا نیز معاملات بازار سهام با قدرت آغاز شد. شاخص داوجونز ۱ درصد و اساندپی ۵۰۰ حدود ۱/۶ درصد رشد کردند.
شاخص نزدک که روز جمعه از عرضه اولیه بسیار بزرگ شرکت اسپیسایکس استقبال کرده بود، ۲/۵ درصد افزایش یافت.
درگیریهای خاورمیانه باعث افزایش هزینه انرژی و رشد تورم شده بود و احتمال افزایش نرخهای بهره برای مهار قیمتها را تقویت کرده بود.
اما توافق جدید احتمال ثابت ماندن نرخهای بهره در نشست روز چهارشنبه بانک مرکزی آمریکا را افزایش داده است.
بازارهای سهام جهانی روز دوشنبه عملکرد مثبتی داشتند و این توافق باعث شد بخشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی که بر بازارها سایه انداخته بود کاهش یابد.
با این حال، کارشناسان بازار انرژی هشدار دادهاند که عبور نفت از تنگه هرمز احتمالاً به سرعت به سطح پیش از جنگ بازنخواهد گشت.
به گفته متخصصان این حوزه، ابتدا باید مینهای احتمالی از آبراه پاکسازی شوند؛ فرآیندی که ممکن است از چند هفته تا شش ماه زمان ببرد.
همچنین تعداد زیادی نفتکش در انتظار عبور از این مسیر هستند و بازگشت تولید نفت و عملیات بارگیری کشتیها به وضعیت عادی نیز ممکن است چندین هفته طول بکشد.
برآوردها نشان میدهد بازگشت کامل جریان انتقال نفت و تردد روان کشتیها به شرایط عادی، حدود یک تا یک ماه و نیم زمان نیاز خواهد داشت.
